Kolagen hydrolizat – Ranking 2026 i co daje realnie?

Kolagen hydrolizat to dziś jeden z najchętniej kupowanych suplementów w Polsce i jeden z najczęściej źle rozumianych. Na rynku roi się od produktów, które wyglądają podobnie, kosztują podobnie, ale działają zupełnie inaczej. Zanim sięgniesz po kolejną porcję proszku lub kapsułek, warto wiedzieć, czym właściwie różni się hydrolizat od zwykłego kolagenu, co mówią aktualne badania i na co naprawdę zwracać uwagę przy wyborze.

Co to jest hydrolizat kolagenu i dlaczego Twój organizm go kocha?

Kolagen to najobficiej występujące białko w ludzkim ciele, buduje skórę, ścięgna, chrząstki, kości i naczynia krwionośne. Problem w tym, że po trzydziestce jego naturalna produkcja zaczyna stopniowo spadać. Suplementacja brzmi jak oczywiste rozwiązanie, ale tu pojawia się pułapka: nie każda forma kolagenu działa tak samo.

Hydrolizat kolagenu – zwany też kolagenem hydrolizowanym lub peptydami kolagenowymi to kolagen, który przeszedł przez kontrolowany proces hydrolizy enzymatycznej. W praktyce oznacza to, że duże, trudne do przyswojenia cząsteczki białka zostają pocięte na znacznie mniejsze fragmenty: peptydy i wolne aminokwasy. Zamiast próbować strawić coś, co jest zbyt duże, organizm dostaje gotowe klocki do pracy i właśnie dlatego ta forma kolagenu wchłania się tak sprawnie.

Proces hydrolizy – jak "pocięte" białko trafia do komórek?

Podczas hydrolizy enzymatycznej długie łańcuchy aminokwasów (typowe dla natywnego kolagenu) są rozbijane na krótkie sekwencje, najczęściej di- i tripeptydy. Kluczowe są tutaj dwa aminokwasy charakterystyczne dla kolagenu: hydroksyprolina i prolina. To właśnie ich obecność w małych peptydach pozwala na transport przez barierę jelitową do krwiobiegu. Randomizowane badanie kliniczne przeprowadzone metodą podwójnie ślepej próby, zarejestrowane w ClinicalTrials.gov (NCT04097808), potwierdziło, że po spożyciu hydrolizatów kolagenu w osoczu krwi pojawiają się istotne stężenia charakterystycznych peptydów, takich jak Pro-Hyp i Hyp-Gly, niezależnie od źródła (rybi, wieprzowy, wołowy) i masy cząsteczkowej preparatu [1].

Masa cząsteczkowa ma tu ogromne znaczenie. Peptydy o masie poniżej 3000 Daltonów wchłaniają się znacznie sprawniej niż większe fragmenty. Jeśli zależy Ci na pewności co do masy cząsteczkowej – Intenson Kolagen Morski w proszku  to jeden z czystszych preparatów dostępnych w naszym sklepie, oparty wyłącznie na hydrolizacie kolagenu rybiego. Przegląd dowodów naukowych wskazuje, że peptydy z zakresu 2000–3500 Da wykazują najlepszą biodostępność i absorpcję [2]. Najlepsze preparaty na rynku osiągają 1000–2000 Da i to właśnie tego warto szukać na etykiecie.

Hydrolizat vs kolagen natywny – dlaczego ten drugi nie działa?

Natywny kolagen (np. w żelatynie czy surowicy) ma masę cząsteczkową rzędu 300 000 Da. Układ pokarmowy rozkłada go na losowe aminokwasy, organizm nie wie, że miały one budować kolagen, i może je wykorzystać do zupełnie innych celów. Efekt suplementacyjny jest więc minimalny lub niemierzalny.

Hydrolizat działa inaczej: konkretne sekwencje peptydowe, szczególnie Pro-Hyp i Hyp-Gly, są rozpoznawane przez fibroblasty w skórze i komórki chondrocytów w chrząstkach jako sygnał do produkcji własnego kolagenu. To nie jest uzupełnianie kolagenu z zewnątrz, to stymulacja organizmu do samodzielnej odbudowy. Badania pokazały, że wchłonięte peptydy kolagenowe mogą gromadzić się w tkance chrzęstnej i pobudzać chondrocyty do syntezy macierzy zewnątrzkomórkowej [3].

Najlepszy kolagen hydrolizat – Ranking suplementów 2026

Kryteria oceny (Daltony, czystość składu, dodatki)

Ranking, który ma sens, musi opierać się na konkretnych parametrach, nie na wielkości budżetu marketingowego producenta. Przy ocenie preparatów bierzemy pod uwagę:

Masa cząsteczkowa (Daltony) – im niższa, tym lepsza biodostępność. Optimum to zakres 1000–3000 Da. Część producentów podaje ten parametr wprost, część nie podaje go wcale, co samo w sobie jest sygnałem ostrzegawczym.

Czystość składu – kolagen powinien być głównym składnikiem, nie wypełniaczem. Unikaj preparatów, gdzie pierwsze miejsce na liście zajmują maltodekstryna, syrop glukozowy lub skrobia modyfikowana.

Źródło kolagenu – kolagen rybi (morski) ma zazwyczaj niższą masę cząsteczkową niż wołowy i jest lepiej tolerowany przez osoby z wrażliwym układem trawiennym. Kolagen wołowy dominuje w preparatach na stawy i kości.

Certyfikaty i transparentność – certyfikaty jakości (np. ISO, GMP), informacja o kraju pochodzenia surowca, brak sztucznych barwników i konserwantów.

Witamina C w składzie lub w zestawie – jej obecność znacząco wpływa na efektywność suplementacji (więcej o tym w dalszej części).

TOP 5 produktów z Zioła Mają Moc (Tabela porównawcza)

Poniższe produkty są dostępne w sklepie Zioła Mają Moc i zostały ocenione według tych samych kryteriów, które stosujemy w całym artykule. Poniżej znajdziesz dwa oddzielne zestawienia, pierwsze skupia się na efektach skórnych, drugie na zdrowiu stawów i kości. Niektóre produkty pojawiają się w obu listach, bo ich skład faktycznie obejmuje oba cele. Każdy preparat ocenialiśmy według tych samych kryteriów: źródła kolagenu, surowca, dawki, obecności witaminy C i czystości składu.

Kolagen na skórę i urodę – porównanie produktów

Kolagen na stawy i kości – porównanie produktów

Jak czytać tabelę? Produkty z górnej tabeli skupiają się na efektach widocznych na skórze, włosach i paznokciach – tutaj szczególnie liczy się obecność witaminy C i kwasu hialuronowego. Produkty z dolnej tabeli zawierają składniki celujące głębiej – w chrząstki, ścięgna i kości, często wzbogacone o substancje o działaniu przeciwzapalnym (kadzidłowiec, MSM). Część preparatów, jak Avlivia Ortokolagen, łączy oba cele w jednym.

Masa cząsteczkowa surowców markowych: NatiCol® wynosi ~4000 Da, TENDOFORTE® to peptydy wołowe o potwierdzonej biodostępności klinicznej. Jeśli zależy Ci na jak najniższej masie cząsteczkowej, wybierz preparat z rybim hydrolizatem lub zapytaj producenta o konkretną wartość Da.

Który wybrać? Jeśli priorytetem jest skóra i chcesz jednocześnie zadbać o stawy, najlepiej sprawdzi się Avlivia Ortokolagen  kompleksowy skład, markowy surowiec Naticol®, witamina C w pełnej dawce 100% RWS, certyfikaty GMP i HACCP, produkcja w Polsce. Jeśli szukasz czystego proszku w dobrej cenie do codziennego smoothie –Intenson Kolagen Morski  lub Hydrolizat Wieprzowy to ekonomiczne i przejrzyste opcje z minimalnym składem. Dla sportowców z problemami ze ścięgnami i więzadłami dedykowany jest Osavi z patentowanym TENDOFORTE®.

Jakie efekty daje kolagen hydrolizowany? (Badania kliniczne)

Skóra i zmarszczki – po ilu dniach zobaczysz różnicę?

To pytanie, które pada najczęściej, i dobrze, że pada, bo marketing suplementów często operuje tu magicznymi obietnicami. Co naprawdę pokazują badania?

Metaanaliza 19 randomizowanych badań kontrolowanych z udziałem 1125 uczestników (95% kobiet) dowiodła istotnej statystycznie poprawy nawilżenia, elastyczności i widoczności zmarszczek skóry przy regularnej suplementacji hydrolizatem kolagenu, przy czym efekty po 90 dniach stosowania były wyraźnie korzystniejsze niż w grupie placebo [4]. Odrębna metaanaliza 26 badań RCT (łącznie 1721 uczestników) potwierdziła, że suplementacja hydrolizatem kolagenu istotnie poprawiła nawilżenie (p < 0,00001) i elastyczność skóry (p < 0,00001) w porównaniu z placebo [5].

Pierwsze zauważalne zmiany w nawilżeniu i elastyczności pojawiają się zazwyczaj po 4–8 tygodniach regularnej suplementacji. Wyraźna redukcja widoczności zmarszczek i poprawa gęstości skóry to efekt, który przynosi dopiero 12 tygodni lub więcej. Potwierdziło to m.in. randomizowane badanie z podwójnie ślepą próbą na grupie 52 kobiet w wieku 40–60 lat, istotną poprawę nawilżenia, elastyczności i głębokości zmarszczek zaobserwowano już po 28 dniach suplementacji [6].

Kluczowe jest słowo „regularna", jednodniowe pominięcie nie zniweczy efektów, ale przerwy trwające kilka tygodni cofają większość postępów. Kolagen nie działa jak krem z efektem natychmiastowym, to inwestycja w strukturę skóry, nie w jej powierzchnię.

Opinia eksperta (komentarz specjalisty współpracującego z redakcją) „Peptydy kolagenowe o niskiej masie cząsteczkowej są obecnie najlepiej przebadaną formą suplementacji kolagenu. W badaniach klinicznych wykazują zdolność do pobudzania fibroblastów do syntezy własnego kolagenu, co przekłada się na poprawę elastyczności i nawilżenia skóry po 8–12 tygodniach regularnego stosowania. W praktyce gabinetowej obserwujemy, że suplementacja peptydami wspiera efekty zabiegów anti‑aging i poprawia ogólną jakość skóry, szczególnie u osób po 35. roku życia.”

Stawy i kości – wsparcie dla sportowców i seniorów

W kontekście zdrowia stawów kolagen hydrolizowany ma dwa zastosowania, które warto rozróżnić.

Dla sportowców: regularna suplementacja wspiera odbudowę chrząstki stawowej po intensywnym wysiłku i może zmniejszać ból powysiłkowy kolan i bioder. Randomizowane badanie z podwójnie ślepą próbą przeprowadzone na 147 sportowcach akademickich przez 24 tygodnie wykazało, że suplementacja hydrolizatem kolagenu skutecznie redukowała bóle stawów podczas aktywności fizycznej w porównaniu z placebo [7]. Optymalna dawka w tym przypadku to 10–15 g dziennie, przyjęta 30–60 minut przed treningiem lub bezpośrednio po nim.Dedykowanym preparatem dla sportowców jest Osavi Kolagen Ścięgna i Więzadła Osavi Kolagen Ścięgna i – zawiera bioaktywne peptydy TENDOFORTE® wzbogacone o miedź i mangan wspierające tkankę łączną.

Dla seniorów: kolagen stanowi znaczną część masy kostnej. Po menopauzie u kobiet i po 60. roku życia u mężczyzn jego produkcja spada drastycznie, co przyspiesza utratę gęstości kości. Metaanaliza 35 randomizowanych badań kontrolowanych (łącznie 3165 pacjentów) pokazała, że preparaty na bazie kolagenu wywierają umiarkowany, ale istotny statystycznie efekt w zakresie redukcji bólu stawowego i poprawy funkcji ruchowych w porównaniu z kontrolą [8]. Suplementacja hydrolizatem, szczególnie w połączeniu z wapniem i witaminą D, może być jednym z elementów profilaktyki osteoporozy. Dla seniorów szukających kompleksowego wsparcia stawów i kości w jednej kapsułce dobrym wyborem jest Aura Herbals Mocne Kości i Stawy – formuła łączy kolagen NatiCol® (4000 Da) z kadzidłowcem standaryzowanym na 65% kwasów bosweliowych, chondroityną i kwasem hialuronowym, bez zbędnych wypełniaczy.

Jak dawkować hydrolizat kolagenu?

Rano czy wieczorem? Z jedzeniem czy na czczo?

Nie ma jednej odpowiedzi obowiązującej wszystkich, ale są pewne zasady, które warto znać.

Pora przyjmowania: badania nie wykazały jednoznacznej przewagi porannej suplementacji nad wieczorną. Wiele osób decyduje się na kolagen rano, przede wszystkim dlatego, że łatwiej wyrobić sobie nawyk. Jeśli Twoim celem są stawy i aktywność fizyczna, rozważ przyjęcie dawki 30–60 minut przed treningiem.

Z jedzeniem czy na czczo: kolagen hydrolizowany wchłania się dobrze zarówno na czczo, jak i z posiłkiem. Przyjęcie go na czczo może nieznacznie przyspieszyć wchłanianie, ale dla większości osób różnica jest pomijalna. Ważniejsza jest regularność niż idealny timing.

Dawka dzienna: dla efektów skórnych badania wskazują na minimum 2,5–5 g dziennie, choć wiele preparatów rekomenduje 10 g. Dla celów stawowych optimum to 10–15 g. Przekraczanie 20 g dziennie nie daje dodatkowych korzyści potwierdzonych badaniami.

Dlaczego witamina C jest niezbędna do wchłaniania?

Tu dochodzimy do jednej z najważniejszych, a najrzadziej tłumaczonych kwestii w suplementacji kolagenem.

Witamina C jest niezbędnym kofaktorem dwóch enzymów, hydroksylazy prolylowej i hydroksylazy lizylowej, które katalizują hydroksylację reszt proliny i lizyny w prokolagenie, umożliwiając prawidłowe uformowanie stabilnej potrójnej helisy włókna kolagenowego. Bez odpowiedniego poziomu witaminy C enzymy te ulegają autoinaktywacji(enzymy same się dezaktywują po wykonaniu swojej pracy, dzięki czemu powstają stabilne peptydy kolagenowe, które organizm może wchłonąć) , a włókna kolagenowe nie mogą się właściwie usieciować [9]. Badania na fibroblastach skóry wykazały ponadto, że ekspozycja na kwas askorbinowy może zwiększać syntezę kolagenu nawet ośmiokrotnie, co wskazuje na dodatkowy, niezależny od hydroksylacji mechanizm stymulacji na poziomie transkrypcyjnym [10].

W praktyce: jeśli Twój preparat nie zawiera witaminy C, dodaj ją samodzielnie, wystarczy szklanka soku z pomarańczy lub porzeczki albo suplement z kwasem askorbinowym. Optymalny moment to jednoczesne przyjęcie z kolagenem. Spośród produktów dostępnych w Zioła Mają Moc witaminę C w skutecznej dawce zawierają Avlivia Ortokolagen (80 mg, 100% RWS) oraz Marine Collagen NatiCol z acerolą.

Mity i błędy w suplementacji kolagenu

Mit #1: Im więcej, tym lepiej. Organizm ma ograniczoną zdolność do wbudowywania nowo syntetyzowanego kolagenu, nadmiar aminokwasów jest po prostu metabolizowany jako energia lub wydalany. Podwojenie dawki nie podwoi efektów.

Mit #2: Kolagen w kremie działa tak samo jak w suplemencie. Cząsteczki kolagenu są zbyt duże, by przenikać przez barierę naskórkową. Kremy z kolagenem nawilżają powierzchnię skóry i to jest ich realna wartość, ale nie odbudowują struktur wewnętrznych.

Mit #3: Efekty są widoczne po tygodniu. To jeden z najczęstszych chwytów marketingowych. Realny efekt wymaga minimum 4–12 tygodni regularności.

Mit #4: Każdy kolagen jest taki sam. Różnice w masie cząsteczkowej, źródle, czystości składu i formie (proszek, kapsułki, shot) przekładają się bezpośrednio na biodostępność i skuteczność.

Czy kolagen wegański istnieje?

To pytanie, które pojawia się coraz częściej i zasługuje na rzetelną odpowiedź, szczególnie w środowisku osób wybierających naturalne, roślinne produkty.

Krótka odpowiedź: prawdziwego kolagenu roślinnego nie ma. Kolagen jest białkiem produkowanym wyłącznie przez organizmy zwierzęce i nie występuje w roślinach.

Co zatem kryje się za produktami nazywanymi „wegańskim kolagenem"? To zazwyczaj dwie kategorie:

Stymulatory syntezy kolagenu, preparaty zawierające witaminę C, krzem, cynk, aminokwasy (glicynę, prolinę) oraz ekstrakty roślinne (np. z dzikiej róży, aceroli, skrzypu polnego), które wspierają naturalną produkcję kolagenu przez organizm. Działają, ale nie są kolagenem.

Kolagen fermentowany lub biotechnologiczny, nowość na rynku. Kolagen produkowany przez genetycznie modyfikowane drożdże lub bakterie. Technicznie jest to kolagen identyczny strukturalnie z ludzkim, ale jego status „wegańskości" jest dyskutowany etycznie i nie jest uznawany przez wszystkie organizacje certyfikujące. Badacze potwierdzają, że żadne z dotąd opublikowanych badań klinicznych nad efektami suplementacji kolagenem nie obejmowało preparatów ze źródeł wegańskich lub wegetariańskich, a ich skuteczność pozostaje nieudowodniona klinicznie [11].

Jeśli jesteś osobą na diecie roślinnej i zależy Ci na wsparciu skóry i stawów, skup się na suplementach zawierających witaminę C, krzem organiczny i aminokwasy. To realnie działające alternatywy.

FAQ – Odpowiadamy na najczęstsze pytania

Czy kolagen hydrolizowany jest bezpieczny? Tak, dla zdecydowanej większości dorosłych. Zarówno WHO, jak i Komisja Europejska ds. Zdrowia i Ochrony Konsumentów uznały hydrolizat kolagenu za bezpieczny składnik diety. Zgłaszane działania niepożądane są rzadkie i łagodne, mogą obejmować nudności, wzdęcia lub niestrawność [6]. Osoby z alergią na ryby powinny unikać kolagenu morskiego i sięgać po preparaty wołowe lub wieprzowe w sklepie Zioła Mają Moc dobrym wyborem będzie Intenson Hydrolizat Wieprzowy lub Osavi TENDOFORTE®. Kobiety w ciąży i karmiące powinny skonsultować suplementację z lekarzem.

Jak długo brać kolagen? Suplementacja powinna być ciągła lub cykliczna, np. 3 miesiące stosowania, miesiąc przerwy. Jednorazowe, krótkie kuracje przynoszą niewielkie efekty.

Czy kolagen pomaga na cellulit? Pośrednio, wzmacniając strukturę siatki kolagenowej w skórze właściwej, może poprawiać jej napięcie i zmniejszać widoczność cellulitu. Nie jest to jednak efekt bezpośredni ani gwarantowany.

Czy można łączyć kolagen z innymi suplementami? Tak. Kolagen można bez obaw łączyć z witaminą C (niezbędna), kwasem hialuronowym (efekty skórne), witaminą D i wapniem (kości), a także z magnezem i cynkiem. Jeśli chcesz mieć kilka z tych składników w jednym preparacie – Avlivia Ortokolagen oraz OstroVit Kolagen Morski z kwasem hialuronowym i witaminą C  to dwie wygodne opcje dostępne w naszym sklepie.

Kolagen proszek czy kapsułki – co lepsze? Proszek pozwala na przyjęcie wyższej dawki przy niższym koszcie.Kapsułki i tabletki są wygodniejsze, ale zazwyczaj zawierają mniejszą dawkę na porcję. Jeśli zależy Ci na maksymalnej prostocie i jak najniższej cenie –OstroVit Collagen - w tabletkach to jeden z najbardziej ekonomicznych wyborów w naszym sklepie: czysty hydrolizat kolagenu, 3 tabletki dziennie, bez zbędnych dodatków. Przy dawkach 10 g dziennie proszek (np. Intenson Morski lub Wieprzowy) jest praktyczniejszy. Kapsułki (Avlivia, Marine Collagen) sprawdzają się, gdy liczy się wygoda i precyzja składu.

Czy kolagen pomaga na włosy i paznokcie? Tak – kolagen dostarcza aminokwasów niezbędnych do budowy keratyny. Efekty (mocniejsze paznokcie, mniej łamliwe włosy) pojawiają się zazwyczaj po 2–3 miesiącach regularnej suplementacji.

Checklist: 5 rzeczy, które musisz sprawdzić na etykiecie

Zanim kupisz kolagen hydrolizat, zrób szybki przegląd etykiety:

1. Masa cząsteczkowa – powinna być podana w Daltonach (Da). Szukaj wartości poniżej 3000 Da. Brak tej informacji to sygnał ostrzegawczy.

2. Kolagen jako pierwszy składnik – jeśli pierwsze miejsce zajmuje maltodekstryna lub cukier, odłóż produkt na półkę.

3. Źródło kolagenu – rybi, wołowy, wieprzowy. Każde źródło ma inne zastosowanie. Producent powinien to jawnie komunikować.

4. Obecność witaminy C – albo w składzie preparatu, albo jako jasna rekomendacja na opakowaniu.

5. Certyfikaty jakości – GMP, ISO lub certyfikaty niezależnych laboratoriów. Avlivia Ortokolagen posiada certyfikaty GMP i HACCP; produkty Intenson i Osavi są produkowane według standardów UE.

Kalkulator: Wylicz swoją dzienną dawkę kolagenu

Optymalna dawka zależy od Twojego celu i poziomu aktywności:

Jeśli dopiero zaczynasz suplementację, przez pierwsze dwa tygodnie stosuj niższą dawkę, by sprawdzić tolerancję preparatu.

Źródła

[1] Barni M. i wsp. Absorption of bioactive peptides following collagen hydrolysate intake: a randomized, double-blind crossover study in healthy individuals. Frontiers in Nutrition, 2024; 11:1416643. DOI: 10.3389/fnut.2024.1416643. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39149544/

[2] Kviatkovsky S.A. i wsp. The Effects of Collagen Peptides as a Dietary Supplement on Muscle Damage Recovery and Fatigue Responses: An Integrative Review. Nutrients, 2024. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11478671/

[3] Martínez-Puig D. i wsp. Collagen Supplementation for Joint Health: The Link between Composition and Scientific Knowledge. Nutrients, 2023; 15(6):1332. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10058045/

[4] de Miranda R.B., Weimer P., Rossi R.C. Effects of hydrolyzed collagen supplementation on skin aging: a systematic review and meta-analysis. International Journal of Dermatology, 2021; 60(12):1449–1461. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33742704/

[5] Pu S.Y. i wsp. Effects of Oral Collagen for Skin Anti-Aging: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients, 2023; 15(9):2080. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10180699/

[6] Bianchi F.M. i wsp. Evaluation of the Efficacy of a Hydrolyzed Collagen Supplement for Improving Skin Moisturization, Smoothness, and Wrinkles. Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 2022; 15(3):48–52. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8944283/

[7] Clark K.L. i wsp. 24-Week study on the use of collagen hydrolysate as a dietary supplement in athletes with activity-related joint pain. Current Medical Research and Opinion, 2008; 24(5):1485–1496. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18416885/

[8] Lin C.W. i wsp. Efficacy and safety of collagen derivatives for osteoarthritis: A trial sequential meta-analysis. Osteoarthritis and Cartilage, 2024; 32(4):373–383. https://www.oarsijournal.com/article/S1063-4584(24)00004-9/fulltext

[9] Geesin J.C. i wsp. Effect of vitamin C and its derivatives on collagen synthesis and cross-linking by normal human fibroblasts. International Journal of Cosmetic Science, 2008. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18505499/

[10] Murad S. i wsp. Regulation of collagen synthesis by ascorbic acid. Proceedings of the National Academy of Sciences USA, 1981; 78(5):2879–2882. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2589959/

[11] Kingham E., Bhardwaj N. The effects of collagen peptide supplementation on body composition, collagen synthesis, and recovery from joint injury and exercise: a systematic review. British Journal of Sports Medicine, 2021; 55(18):1001–1010. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8521576/