Jaki krzem jest najlepiej przyswajalny? Kompletny przewodnik 2025
Jaki krzem jest najlepiej przyswajalny? To pytanie zadają sobie tysiące osób, które chcą wzmocnić włosy, zadbać o skórę lub wesprzeć stawy, a na rynku roi się od suplementów obiecujących cuda. Odpowiedź jest prosta, choć producenci rzadko o niej mówią: liczy się nie ilość krzemu w kapsułce, lecz to, ile faktycznie trafi do Twoich komórek. Organiczny krzem w postaci stabilizowanego kwasu ortokremiowego (ch-OSA) osiąga biodostępność szacowaną na 40–64% dawki, podczas gdy formy nieorganiczne wchłaniają się w mniej niż 5%. [1][2]
W tym przewodniku znajdziesz szczegółowe zestawienie wszystkich form krzemu, ranking produktów dostępnych w Polsce, informacje o dawkowaniu, synergii z innymi składnikami i najczęstsze błędy, które sprawiają, że suplementacja nie przynosi efektów.
Czym jest krzem i dlaczego jest tak ważny dla organizmu
Krzem to jeden z najobficiej występujących pierwiastków w przyrodzie, ale w ludzkim ciele pełni funkcje, o których większość z nas nie wie. Dorosły organizm zawiera go zaledwie kilka gramów, a mimo to jego niedobór odbija się na kondycji skóry, włosów, paznokci, kości i stawów szybciej, niż można by się spodziewać.
Rola krzemu w organizmie - 7 kluczowych funkcji
1. Synteza kolagenu i elastyny. Kwas ortokremiowy aktywuje enzym hydroksylazę prolinową, który katalizuje kluczowy etap syntezy kolagenu typu I. W badaniach in vitro fizjologiczne stężenia OSA zwiększały produkcję kolagenu w ludzkich osteoblastach i fibroblastach skóry 1,75–1,8-raza. [3]
2. Budowa tkanki łącznej. Krzem jest związany z glikozaminoglikanami – składnikami chrząstki, skóry i ścian naczyń.
3. Mineralizacja kości. Badanie epidemiologiczne Framingham Offspring (n=2847) wykazało istotną statystycznie dodatnią korelację między spożyciem krzemu z dietą a gęstością mineralną kości (BMD) w okolicy biodra u mężczyzn i kobiet przed menopauzą. [4]
4. Elastyczność naczyń krwionośnych. Utrzymuje ściany tętnic w dobrej kondycji, co przekłada się na prawidłowe ciśnienie krwi. [10]
5. Zdrowie włosów i paznokci. W randomizowanym badaniu z grupą kontrolną (n=48, 9 miesięcy, 10 mg Si/dobę jako ch-OSA) w grupie aktywnej przekrój poprzeczny włosa wzrósł istotnie, a utrata wytrzymałości na zerwanie wyniosła jedynie 2,2% vs. 10,8% w placebo. [5]
6. Wsparcie układu immunologicznego. Działa jako antyoksydant i wspomaga odpowiedź immunologiczną.
7. Regeneracja chrząstek. Przyspiesza odbudowę chrząstki stawowej po kontuzjach i w przebiegu choroby zwyrodnieniowej.
Objawy niedoboru krzemu – sprawdź, czy dotyczy Cię ten problem
Niedobór krzemu rzadko daje ostre objawy, ale wiele kobiet żyje z nim latami, nie wiedząc, dlaczego ich włosy wypadają lub paznokcie się łamią. Oto sygnały, które powinny Cię zastanowić:
– Łamliwe, cienkie paznokcie z białymi plamkami lub rowkami
– Wypadanie włosów lub wyraźne osłabienie ich struktury
– Bóle stawów bez konkretnej diagnozy
– Skóra tracąca sprężystość, pierwsze zmarszczki przed 40. rokiem życia
– Wolniejsze gojenie się ran
Najbardziej narażone są kobiety po 40. roku życia, sportowcy oraz osoby na dietach ubogich w produkty pełnoziarniste Wiele osób nie wie, że te objawy mogą być skutkiem codziennych nawyków. Dowiedz się, co wypłukuje krzem z organizmu i warzywa strączkowe.Jeśli rozpoznajesz u siebie te objawy, suplementacja krzemem może być pierwszym krokiem do poprawy.
Dzienne zapotrzebowanie na krzem – ile naprawdę potrzebujesz
EFSA szacuje przeciętne spożycie krzemu z dietą w Europie na 20–50 mg/dobę. [6] Przy specyficznych potrzebach wartości te rosną.
| Grupa | Szacowane zapotrzebowanie/dobę | Uwagi |
|---|---|---|
| Dorosła kobieta 19–50 lat | 20–30 mg | Podstawowa suplementacja |
| Kobieta 50+ lat | 30–50 mg | Profilaktyka osteoporozy i skóry |
| Mężczyzna aktywny fiz. | 25–40 mg | Wsparcie stawów i tkanki łącznej |
| Ciąża | Konsultacja z lekarzem | Brak ustalonych norm; ostrożność |
| Sportowiec wyczynowy | 40–60 mg | Przyspieszona regeneracja |
Formy krzemu – szczegółowe zestawienie wszystkich typów
Na rynku dostępnych jest kilka form krzemu różniących się strukturą chemiczną, biodostępnością i przeznaczeniem. Wybór właściwej formy to najważniejsza decyzja zakupowa, jaką podejmiesz.
Krzem organiczny (kwas ortokremiowy) – złoty standard przyswajalności
Kwas ortokremiowy (H4SiO4) to forma, w której krzem naturalnie krąży w ludzkim krwiobiegu. W badaniu porównawczym różnych form suplementów wchłanianie mierzono przez wydalanie z moczem przez 6 godzin po dawce – OSA ze stabilizowanymi formami organicznymi wynosiło 27–35% dawki. [1] W badaniu z monometylosylantriolem (MMST) wchłanianie oceniono na ok. 64% dawki, podczas gdy krzem koloidalny zaledwie 1%.Szukasz suplementu z najwyższą biodostępnością? Zobacz suplementy krzemu ch-OSA
Krzem nieorganiczny (dwutlenek krzemu, SiO2) – dlaczego jest słabo przyswajalny
Dwutlenek krzemu stosowany jest głównie jako substancja przeciwzbrylająca w tabletkach. Jego biodostępność wynosi poniżej 1–5%, ponieważ jest nierozpuszczalny w wodzie i przechodzi przez przewód pokarmowy niezmieniony. [2]
Krzem koloidalny – alternatywna forma
W przytaczanym badaniu porównawczym biodostępność koloidalnej krzemionki wynosiła ok. 1% dawki, podobnie do dwutlenku krzemu. [2] Wyniki różnych badań są jednak niejednorodne.
Krzem chelatowany – forma przyszłości?
Chelatowanie polega na połączeniu krzemu z aminokwasami lub innymi ligandami organicznymi, co teoretycznie zwiększa wchłanialność i stabilność. To stosunkowo nowa technologia, brakuje dużych badań klinicznych potwierdzających jej przewagę. Dostępność w Polsce jest ograniczona.
Krzem z bambusa i skrzypu polnego – naturalny, czy jest lepszy?
Bambus i skrzyp polny to jedne z bogatszych roślinnych źródeł krzemu. Ekstrakt bambusa może zawierać do 70% krzemionki w suchej masie.Sprawdź dostępne formy krzemu – kapsułki, płyn i proszek w jednym miejscu."Biodostępność krzemu z ekstraktów roślinnych jest jednak silnie uzależniona od stopnia polimeryzacji krzemionki w produkcie, im wyższa polimeryzacja, tym gorsza wchłanialność. [7]
RANKING: Najlepiej przyswajalne formy krzemu – tabela porównawcza
| Forma krzemu | Biodostępność | Zalety | Wady | Dla kogo |
|---|---|---|---|---|
| Kwas ortokremiowy (ch-OSA) | 40–64% dawki [1][2] | Najwyższa wchłanialność, naturalna forma krążąca we krwi | Wyższa cena, wymaga stabilizacji | Skóra, włosy, paznokcie, stawy, kości |
| Krzem chelatowany | Dane wstępne – brak dużych RCT | Potencjalnie dobra wchłanialność | Ograniczona dostępność, brak potwierdzenia w dużych badaniach | Osoby szukające innowacji |
| Krzem koloidalny | ~1–20% (zależnie od badania) | Dobra tolerancja, przystępna cena | Niejednorodne wyniki badań | Podstawowa suplementacja |
| Ekstrakt bambusa/skrzypu | 15–30% (szacunkowo) [7] | Naturalny, odpowiedni dla wegan | Biodostępność zależna od ekstrakcji | Uzupełnienie diety |
| Krzem nieorganiczny (SiO2) | <1–5% [2] | Tani, szeroko dostępny | Praktycznie bezużyteczny jako suplement | Nie rekomendowany |
Porównanie 12 najpopularniejszych suplementów krzemu w Polsce
Metodologia oceny
Każdy produkt oceniono według czterech kryteriów: forma krzemu (waga 40%), skład i brak zbędnych wypełniaczy (20%), cena za dobę suplementacji (20%) oraz opinie użytkowników i dostępność w Polsce (20%). Skala ocen: 1–5. Nazwy produktów mają charakter poglądowy, przed zakupem zawsze sprawdzaj aktualny skład na opakowaniu.
TOP 12 produktów – szczegółowa analiza
| Produkt / marka | Forma krzemu | Cena/dzień (szac.) | Dodatkowe składniki | Ocena |
|---|---|---|---|---|
| Produkt A | Kwas ortokremiowy (ch-OSA) | 1,50–2,50 zł | Wit. C, biotyna | 5/5 |
| Produkt B | Ekstrakt skrzypu polnego | 0,80–1,20 zł | Cynk, selen | 4/5 |
| Produkt C | Ekstrakt bambusa | 0,70–1,00 zł | Biotyna | 4/5 |
| Produkt D | Krzem koloidalny | 1,00–1,80 zł | Brak | 3/5 |
| Produkt E | Dwutlenek krzemu (SiO2) | 0,30–0,60 zł | Wypełniacze | 2/5 |
| Produkt F | Kwas ortokremiowy (ch-OSA) | 2,00–3,50 zł | Kolagen morski, wit. C | 5/5 |
| Produkt G | Ekstrakt skrzypu standaryz. | 0,90–1,50 zł | Witamina D3 | 4/5 |
| Produkt H | Ekstrakt bambusa (wegański) | 0,80–1,20 zł | Biotyna, cynk | 4/5 |
| Produkt I | Krzem koloidalny | 1,20–1,80 zł | Cynk, selen, B6 | 3/5 |
| Produkt J | Ekstrakt skrzypu | 0,50–0,90 zł | Skrobia, talk | 3/5 |
| Produkt K | Kwas ortokremiowy (liquid) | 1,80–2,80 zł | Brak zbędnych | 5/5 |
| Produkt L | Krzem chelatowany (import) | 2,50–4,00 zł | Aminokwasy | 4/5 |
Produkty oparte na ch-OSA znajdziesz w naszym sklepie → krzem organiczny – pełna oferta Zwycięzcy w 4 kategoriach
Najlepsza biodostępność: Produkty oparte na ch-OSA (stabilizowany kwas ortokremiowy).
Najlepszy stosunek jakości do ceny: Standaryzowany ekstrakt skrzypu polnego - przystępna cena, dobry efekt podstawowy.
Najlepsze dla włosów i skóry: ch-OSA z biotyną i witaminą C – synergiczne wsparcie produkcji kolagenu.
Najlepszy dla stawów i kości: ch-OSA z kolagenem lub witaminą D3 – kompleksowe wsparcie układu ruchu.
Krzem z żywności a suplementy – co jest skuteczniejsze
Najlepsze źródła krzemu w diecie
| Produkt | Zawartość krzemu (mg/100g) | Ile dziennie, by pokryć 30 mg |
|---|---|---|
| Owies (płatki) | ~595 mg | ~5 g (mała garść) |
| Kasza jaglana | ~500 mg | ~6 g |
| Chleb razowy żytni | ~300 mg | ~10 g |
| Zielona fasola | ~200 mg | ~15 g |
| Banan | ~5 mg | ~600 g (kilka sztuk) |
| Marchew | ~2 mg | bardzo duże ilości |
Przeciętne spożycie krzemu z zachodnią dietą szacuje się na 20–50 mg/dobę. [6] W praktyce jednak nowoczesna dieta jest przetworzona, a biodostępność krzemu z żywności waha się w zależności od obróbki i składu posiłku.
Kiedy suplementacja jest konieczna
– Dieta uboga w produkty pełnoziarniste i warzywa strączkowe
– Wiek powyżej 40 lat, naturalny wpływ starzenia na metabolizm krzemu w tkankach
– Problemy z wchłanianiem (choroby jelit, celiakia)
– Aktywna faza wzmacniania włosów lub paznokci
– Profilaktyka lub wspomaganie leczenia osteoporozy i chorób stawów
Czy można łączyć dietę z suplementem?
Jak najbardziej i to jest optymalne podejście. Dieta bogata w produkty pełnoziarniste tworzy bazę, a suplement o wysokiej biodostępności uzupełnia luki. Nie martw się przedawkowaniem przy kombinacji diety i standardowego suplementu, przy normalnym spożyciu ryzyko toksyczności krzemu jest minimalne.
Jak krzem jest wchłaniany – przystępne wyjaśnienie
Droga krzemu od połknięcia do komórek
Po spożyciu krzem trafia do żołądka, gdzie środowisko kwaśne pomaga rozpuścić niektóre jego formy. Następnie w jelicie cienkim, głównie w dwunastnicy, kwas ortokremiowy przenika przez nabłonek do krwiobiegu drogą biernej dyfuzji. [2] Z krwi jest transportowany do tkanek bogatych w kolagen: skóry, chrząstki, kości, ścian naczyń. Nerki wydalają nadmiar z moczem.
Krzem nieorganiczny (SiO2) tej drogi nie przebywa, jest zbyt duży i nierozpuszczalny, by przeniknąć przez ścianę jelita.
Co blokuje wchłanianie krzemu - 7 błędów Sprawdź kompletną listę 12 czynników →
1. Kawa i herbata w ciągu 2 godzin od suplementu – taniny tworzą nierozpuszczalne kompleksy
2. Błonnik (psyllium, otręby) w tym samym posiłku – wiąże minerały
3. Leki zobojętniające (antacidy) – podnoszą pH, zmniejszając rozpuszczalność krzemu
4. Alkohol – uszkadza błonę śluzową jelita
5. Leki moczopędne – przyspieszają wydalanie krzemu
6. Dieta wysokofosforowa (cola, przetworzone wędliny) – interferuje z transportem krzemu
7. Stany zapalne jelit (IBS, Leaky Gut) – uszkodzona śluzówka = gorsze wchłanianie
Dawkowanie krzemu – jak osiągnąć realne efekty
Optymalna dawka – co mówią badania
W rocznym RCT (n=136 kobiet z osteopenią) stosowano ch-OSA w dawkach 3, 6 i 12 mg Si/dobę łącznie z Ca/wit. D3 – najlepszy efekt na marker tworzenia kolagenu kostnego (PINP) osiągnięto przy 6 i 12 mg Si/dobę. [8]
| Cel suplementacji | Zalecana dawka/dobę | Forma | Czas kuracji |
|---|---|---|---|
| Włosy i paznokcie | 10–20 mg Si | ch-OSA | Min. 6–9 mies. [5] |
| Skóra i kolagen | 10–20 mg Si | ch-OSA + wit. C | 20 tygodni [9] |
| Stawy i chrząstka | 10–20 mg Si | ch-OSA | 4–6 miesięcy |
| Kości (profilaktyka) | 6–12 mg Si | ch-OSA + Ca + D3 | Długoterminowo [8] |
Najlepszy moment przyjmowania krzemu
Krzem w formie kwasu ortokremiowego wchłania się nieco lepiej na czczo lub między posiłkami. Jeśli masz wrażliwy żołądek, przyjmuj go z lekkim posiłkiem bez dużej ilości błonnika. Ważna jest regularność, a nie pora dnia.
Efekty na osi czasu – kiedy zobaczysz wyniki
Tygodnie 1–2: Pierwsze subtelne zmiany w kondycji skóry (lepsze nawilżenie).
Tygodnie 4–6: Paznokcie zaczynają rosnąć szybciej i są mniej łamliwe. Skóra wyraźniej elastyczna.
Miesiąc 3: Wyraźna poprawa gęstości i grubości włosów.Wybierz krzem na włosy i paznokcie – efekty widoczne od 4. tygodnia. Zmniejszone wypadanie przy myciu. W RCT efekt na przekrój włosa był istotny statystycznie po 9 miesiącach. [5]
Miesiąc 4–6: Pełne efekty w obrębie stawów, kości i kolagenu skóry.
Efekty suplementacji krzemem – czego możesz się spodziewać
Wpływ na włosy
W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu kontrolowanym placebo (n=48 kobiet z cienkimi włosami, 9 miesięcy, 10 mg Si/dobę jako ch-OSA) przekrój poprzeczny włosa wzrósł istotnie w grupie aktywnej, a utrata wytrzymałości na zerwanie wyniosła jedynie 2,2% vs. 10,8% w placebo. [5]
Suplementacja krzemem nie zatrzymuje genetycznego łysienia androgenowego, ale poprawia jakość i grubość istniejących włosów."Tu kupisz krzem" → "wybierz krzem ch-OSA z naszego sklepu"
Wpływ na skórę i paznokcie
W RCT na 50 kobietach z fotostarzeniem skóry (20 tygodni, 10 mg Si/dobę jako ch-OSA) parametry szorstkości skóry zmniejszyły się (Rt: -16%, Rm: -19%), podczas gdy w placebo wzrosły (+8%, +11%). Oceny łamliwości paznokci były istotnie niższe po suplementacji. [9]
Wpływ na stawy i kości
W 12-miesięcznym RCT u kobiet z osteopenią (n=136) ch-OSA łącznie z Ca/wit. D3 istotnie zwiększyła stężenie markera tworzenia kolagenu kostnego (PINP) przy dawkach 6 i 12 mg Si/dobę vs. sam Ca/wit. D3. [8] Krzem nie zastępuje wapnia ani witaminy D, ale działa synergicznie.
Inne korzyści zdrowotne
Kwas ortokremiowy tworzy z jonami glinu nierozpuszczalne hydroksyglinokrzemiany (HAS), co zmniejsza biodostępność glinu i może wspomagać jego wydalanie. [10]
Skutki uboczne i przeciwwskazania – o czym trzeba wiedzieć
Możliwe działania niepożądane
W badaniach klinicznych opisywanych w tym artykule nie odnotowano istotnych działań niepożądanych związanych z ch-OSA. [5][8][9] Rzadkie: dyskomfort żołądkowy przy wysokich dawkach na czczo, luźniejsze stolce przy formach płynnych.
Kto nie powinien suplementować krzemu
– Osoby z ciężką niewydolnością nerek (zaburzone wydalanie krzemu)
– Dzieci poniżej 12. roku życia – brak wystarczających badań
– Kobiety w ciąży i karmiące – wymagana konsultacja z lekarzem
– Osoby przyjmujące leki na receptę – zalecana konsultacja farmaceutyczna
7 najczęstszych błędów w suplementacji krzemem
1. Kupowanie suplementu z dwutlenkiem krzemu jako jedyną formą krzemu – biodostępność poniżej 5%
2. Picie kawy lub herbaty bezpośrednio po suplemencie – taniny blokują wchłanianie
3. Nieregularne przyjmowanie – krzem działa dopiero po tygodniach regularnej suplementacji
4. Przerywanie kuracji po 2–3 tygodniach – kolagen i keratyna odbudowują się powoli
5. Niesprawdzanie formy krzemu w składzie – nazwa produktu nie mówi wszystkiego
6. Oczekiwanie efektów po 7 dniach – pełne efekty pojawiają się po 3–6 miesiącach
7. Przekraczanie zalecanych dawek – organizm wchłonie tyle, ile potrzebuje, nadmiar zostanie wydalony
Krzem, a inne suplementy – co łączyć, czego unikać
Synergiczne połączenia
Krzem + kolagen: Krzem aktywuje hydroksylazę prolinową niezbędną do stabilizacji kolagenu, biologicznie uzasadniony duet. [3]
Krzem + witamina C: Witamina C jest kofaktorem tych samych hydroksylaz. Razem tworzą kompletne wsparcie produkcji kolagenu.
Krzem + biotyna: Biotyna działa na keratynę od wewnątrz, krzem strukturalnie. Popularna kombinacja w suplementach na włosy i paznokcie.
Krzem + cynk: Cynk wspiera produkcję kolagenu i hamuje metaloproteazy niszczące tkankę łączną.
Kombinacje, których lepiej unikać
Krzem + wapń (jednoczesne): Przyjmuj w odstępie co najmniej 2–3 godzin.
Krzem + żelazo (jednocześnie): Duże dawki żelaza mogą zmniejszać biodostępność krzemu. Rozdziel o kilka godzin.
Często zadawane pytania (FAQ) – 20 odpowiedzi
1. Jaki krzem jest najlepiej przyswajalny?
Stabilizowany kwas ortokremiowy (ch-OSA) – wykazuje najwyższe wchłanianie wśród dostępnych form suplementacyjnych.
2. Jaka forma krzemu jest najlepsza?
Do suplementacji doustnej: ch-OSA. Do naturalnej diety: produkty pełnoziarniste i strączkowe bogate w monomery kwasu ortokremiowego.
3. Jak długo brać krzem, żeby poczuć efekty?
Pierwsze efekty (paznokcie, skóra) – po 4–8 tygodniach. Pełne działanie na włosy wymaga 6–9 miesięcy systematycznej suplementacji. [5]
4. Czy krzem w tabletkach jest skuteczny?
Tak – o ile zawierają biodostępną formę krzemu (ch-OSA lub standaryzowany ekstrakt). Tabletki z samym dwutlenkiem krzemu jako jedynym źródłem – nie.
5. Jaki krzem na stawy i włosy?
Na stawy: ch-OSA z kolagenem lub witaminą D3. Na włosy: ch-OSA z biotyną i witaminą C. Zobacz dostępne suplementy krzemu
6. Czy krzem organiczny jest lepszy niż nieorganiczny?
Tak. Biodostępność ch-OSA szacuje się na 40–64% dawki, nieorganicznego SiO2 – poniżej 5%. [1][2]
7. Ile krzemu należy przyjmować dziennie?
Skuteczne dawki w badaniach klinicznych: 6–20 mg Si/dobę w formie ch-OSA, zależnie od celu. [5][8][9]
8. Czy można łączyć krzem z kolagenem?
Tak – to biologicznie uzasadnione połączenie. Krzem aktywuje enzymy potrzebne do stabilizacji kolagenu. [3]
9. Jakie są objawy niedoboru krzemu?Łamliwe paznokcie, wypadanie włosów, utrata sprężystości skóry, bóle stawów, wolniejsze gojenie ran,osłabienie kości. Często przyczyną jest nieświadoma utrata krzemu przez złe nawyki – przeczytaj co go wypłukuje
10. Czy krzem pomaga na osteoporozę?
Krzem wspomaga mineralizację kości i działa synergicznie z wapniem i witaminą D. W RCT na kobietach z osteopenią ch-OSA poprawiła markery tworzenia kolagenu kostnego. [8] Nie zastępuje leczenia farmakologicznego.
11. Kiedy nie wolno brać krzemu?
Przy ciężkiej niewydolności nerek, w ciąży i laktacji bez konsultacji z lekarzem, u dzieci poniżej 12. roku życia.
12. Czy krzem działa na cellulit?
Pośrednio – poprzez wzmocnienie tkanki łącznej i poprawę elastyczności skóry. Nie jest środkiem bezpośrednio na cellulit.
13. Jak szybko zaczyna działać krzem?
Pierwsze efekty: 4–6 tygodni. Pełne działanie: 3–9 miesięcy przy regularnej suplementacji.
14. Czy krzem z bambusa jest dobry?
Tak – ekstrakt bambusa jest jednym z lepszych naturalnych źródeł krzemu. Kluczowy jest stopień standaryzacji produktu.
15. Jaki krzem na cellulit?
Kwas ortokremiowy wspiera produkcję kolagenu i elastyny. Szukaj produktów łączących krzem z witaminą C i aminokwasami.
16. Czy krzem można brać stale?
Tak. Kuracje 3–6-miesięczne z krótkimi przerwami lub ciągła suplementacja niską dawką – obie strategie stosowane są w badaniach klinicznych.
17. Czy krzem wzmacnia paznokcie?
Tak. W RCT oceny łamliwości paznokci były istotnie niższe po 20 tygodniach suplementacji ch-OSA vs. placebo. [9]
18. Jaki krzem dla mężczyzn?
Mężczyźni korzystają z krzemu głównie dla zdrowia stawów, kości i układu sercowo-naczyniowego. W badaniu Framingham silna korelacja spożycia krzemu z BMD dotyczyła zarówno mężczyzn, jak i kobiet przed menopauzą. [4]
19. Czy krzem jest bezpieczny?
Tak – przy zalecanych dawkach doustnych. Ryzyko toksyczności dotyczy wyłącznie inhalacyjnej ekspozycji na pył krzemionki (środowisko pracy), nie suplementacji.
20. Czy krzem ma znaczenie dla naczyń krwionośnych?
Krzem jest składnikiem ścian tętnic i uczestniczy w syntezie ich macierzy pozakomórkowej. Jego niedobór jest wymieniany wśród czynników ryzyka miażdżycy. [10]
Podsumowanie – która forma krzemu jest najlepsza dla Ciebie
Najlepiej przyswajalny krzem to stabilizowany kwas ortokremiowy (ch-OSA) – potwierdzają to niezależne badania kliniczne. [1][2][5][8][9] Jeśli szukasz produktu naturalnego z nieco niższą ceną, sięgnij po standaryzowany ekstrakt skrzypu polnego lub bambusa. Unikaj suplementów, w których jedynym źródłem krzemu jest dwutlenek krzemu.
Jeśli Twoim celem są włosy i paznokcie: ch-OSA + biotyna + witamina C na 6–9 miesięcy. Jeśli priorytetem są stawy i kości: ch-OSA + kolagen + witamina D3. Jeśli chcesz podstawowej, codziennej profilaktyki: standaryzowany ekstrakt roślinny to dobry, ekonomiczny wybór.
Zanim kupisz kolejny suplement, przeczytaj jego skład. Forma krzemu to informacja, która decyduje o wszystkim. Wybierz sprawdzony krzem ch-OSA
Źródła
[1] Boqué N, Arola L et al. Relative absorption of silicon from different formulations of dietary supplements: a pilot randomized, double-blind, crossover post-prandial study. Scientific Reports, 2021. doi.org/10.1038/s41598-021-95220-2
[2] Ferreira et al. Anti-Aging Effects of Monomethylsilanetriol and Maltodextrin-Stabilized Orthosilicic Acid on Nails, Skin and Hair. Cosmetics, 2018; 5(3):41. doi.org/10.3390/cosmetics5030041
[3] Reffitt DM, Ogston N, Jugdaohsingh R et al. Orthosilicic acid stimulates collagen type 1 synthesis and osteoblastic differentiation in human osteoblast-like cells in vitro. Bone, 2003; 32(2):127–135. doi.org/10.1016/S8756-3282(02)00950-X
[4] Jugdaohsingh R, Tucker KL, Qiao N et al. Dietary silicon intake is positively associated with bone mineral density in men and premenopausal women of the Framingham Offspring cohort. J Bone Miner Res, 2004; 19(2):297–307. doi.org/10.1359/JBMR.0301225
[5] Wickett RR, Kossmann E, Barel A et al. Effect of oral intake of choline-stabilized orthosilicic acid on hair tensile strength and morphology in women with fine hair. Archives of Dermatological Research, 2007; 299:499–505. doi.org/10.1007/s00403-007-0796-z
[6] European Food Safety Authority (EFSA). Tolerable upper intake levels for vitamins and minerals. Scientific Committee on Food, 2006. efsa.europa.eu
[7] de Araújo L, Addor F, Campos PM. Use of silicon for skin and hair care: an approach of chemical forms available and efficacy. An Bras Dermatol, 2016; 91(3):331–335. PMC4938278
[8] Spector TD, Calomme MR, Anderson SH et al. Choline-stabilized orthosilicic acid supplementation as an adjunct to Calcium/Vitamin D3 stimulates markers of bone formation in osteopenic females: a randomized, placebo-controlled trial. BMC Musculoskelet Disord, 2008; 9:85. doi.org/10.1186/1471-2474-9-85
[9] Barel A, Calomme M, Timchenko A et al. Effect of oral intake of choline-stabilized orthosilicic acid on skin, nails and hair in women with photodamaged skin. Arch Dermatol Res, 2005; 297(8):381. PMID: 16205932
[10] Jurkić LM, Cepanec I, Pavelić SK, Pavelić K. Biological and therapeutic effects of ortho-silicic acid and some ortho-silicic acid-releasing compounds: New perspectives for therapy. Nutr Metab (Lond), 2013; 10(1):2. PMC3546016